Tính đến thời điểm hiện tại, Singapore đã có 4 đời Thủ tướng với những bước ngoặt quan trọng, từng bước đưa “đảo quốc sư tử” từ đất nước đang phát triển trở thành đất nước phát triển nhất thế giới. Trong bài viết hôm nay, hãy cùng Vietcham điểm qua các đời Thủ tướng Singapore và những vấn đề về cuộc chuyển giao quyền lực lịch sử tại đất nước này nhé.
Sơ nét về chức vụ Thủ tướng
Thủ tướng Cộng hòa Singapore, hay còn gọi là Tổng lý Cộng hòa Singapore là người đứng đầu chính phủ của Singapore. Thủ tướng sẽ do Tổng thống Singapore (là nguyên thủ quốc gia của đất nước này) bổ nhiệm từ một nghị sĩ mà ông tin rằng có khả năng giành được sự tín nhiệm của đa số nghị sĩ trong Quốc hội.
Chức vụ Thủ tướng, hay còn gọi là Tổng lý được quy định vào năm 1959 khi Singapore giành được quyền tự trị trong Đế Quốc Anh với tên gọi Quốc gia Singapore. Lúc bấy giờ, chức vụ này được Toàn quyền Singapore, sau đó là ngài Yang di-Pertuan Negara (nguyên thủ quốc gia) bổ nhiệm.
Tên gọi Thủ tướng vẫn được giữ nguyên sau khi Singapore sáp nhập với Liên bang Malaya, Sarawak và Bắc Borneo, rồi trở thành một bang trong Liên bang Malaysia trong giai đoạn 1963 – 1965 và kể cả sau khi đất nước này giành được độc lập năm 1965.
Các đời Thủ tướng Singapore (từ 1959 đến nay)
Sau khi đã hiểu rõ về chức vụ Thủ tướng của “đảo quốc sư tử”, trong phần này, hãy cùng Vietcham tìm hiểu kỹ hơn các đời Thủ tướng Singapore từ năm 1959 đến nay.
Thủ tướng Lý Quang Diệu
Ông Lý Quang Diệu sinh ngày 16/09/1923 trong một gia đình người Hoa định cư ở Singapore từ thế kỷ XIX. Tốt nghiệp chuyên ngành Luật tại Anh, luật sư trẻ Lý Quang Diệu đã tham gia sáng lập Đảng Nhân dân Hành động (PAP) ở Singapore vào năm 1954.
Chỉ 5 năm sau đó, dưới sự dẫn dắt của Lý Quang Diệu, PAP đã giành thắng lợi trong cuộc tổng tuyển cử và với vai trò là Tổng Thư ký PAP – ông đã trở thành Thủ tướng đầu tiên của đất nước Singapore độc lập nằm trong Khối liên hiệp Anh. Khi đó, Lý Quang Diệu mới 36 tuổi.
Vì sao PAP của Lý Quang Diệu lại có thể dẫn dắt được người dân Singapore? Đó là vì PAP đã tập hợp được rất nhiều người tài giỏi và có học vấn cao. Bản thân Tổng Thư ký Lý Quang Diệu đã tốt nghiệp ngành Luật tại trường đại học danh tiếng Cambridge của Anh năm 1949 khi mới 26 tuổi.
Thủ tướng Lý Quang Diệu đã kiên trì xây dựng và thực hiện chính sách do mình đặt ra để biến Singapore từ một “vùng đất đầm lầy” thành “thành phố trong mơ”. Theo đó, chính sách quan trọng hàng đầu được ông áp dụng chính là trọng dụng nhân tài. Đây là điều đã làm nên những kỳ tích khiến cho mọi người dân đất nước này đều ca ngợi mỗi khi nhắc đến vị Thủ tướng đầu tiên của họ.
Quan điểm của ông về việc thu hút nhân tài đã được Singapore thực hiện triệt để và rất có hiệu quả. Không chỉ tập trung đào tạo và phát triển người tài trong nước, Singapore còn thu hút nhân tài từ khắp nơi trên thế giới với những chính sách như cho họ định cư lâu dài và nhập quốc tịch Singapore dễ dàng. Điều này nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho họ làm việc.
Thủ tướng Ngô Tác Đống
Ông Ngô Tác Đống sinh ngày 20/05/1941, ông đã hoàn thành bằng Cử nhân Nghệ thuật về kinh tế tại Đại học Singapore và bằng Thạc sĩ Nghệ thuật về kinh tế phát triển tại Cao đẳng Williams vào năm 1967. Sau khi tốt nghiệp, ông trở về Singapore để làm việc cho chính phủ.
Theo đó, ông là một cựu chính trị gia người Singapore và là Thủ tướng thứ hai của đất nước này từ năm 1990 đến năm 2004, ông cũng là bộ trưởng cấp cao của Singapore từ năm 2004 đến năm 2011. Bên cạnh đó, ông đã từng giữ chức Tổng Thư ký của Đảng Hành động Nhân dân (PAP) và là đại biểu Quốc hội (MP) của Marine Parade SMC với Marine Parade GRC.
Trước khi được bổ nhiệm làm Thủ tướng, ông đã làm Phó Thủ tướng của “đảo quốc sư tử”, nơi ông ủng hộ Medisave – một chương trình tiết kiệm cho phép người dân Singapore dành một phần thu nhập của mình vào tài khoản Medisave để trang trải các chi phí y tế trong tương lai.
Không những vậy, ông còn ủng hộ Giải thưởng Edusave, một phần thưởng bằng tiền dành cho các học sinh học giỏi ở trường dựa trên thành tích học tập hoặc tính cách của họ. Điều này nhằm tôn vinh, khích lệ và tiếp nối chế độ trọng dụng người tài của Singapore.
Thủ tướng Lý Hiển Long
Ông Lý Hiển Long sinh năm 1952, là con trai cả của Thủ tướng đầu tiên của Singapore Lý Quang Diệu. Năm 1971, ông theo học chuyên ngành Toán tại trường Trinity của Đại học Cambridge ở Anh. Năm 1973, ông trở thành người Singapore đầu tiên đạt danh hiệu sinh viên toán xuất sắc nhất (Senior Wrangler) của Cambridge.
Năm 1974, ông tốt nghiệp Cambridge với tấm bằng Cử nhân Toán học hạng ưu. Ngoài ra, ông còn có văn bằng Khoa học máy tính tương đương với bằng thạc sĩ cũng tại trường Cambridge. Đến năm 1984, ở tuổi 32, ông đắc cử vào quốc hội Singapore, theo bước cha mình tiến vào con đường chính trị.
Lúc này, ông đảm đương nhiều vị trí quan trọng trong quốc hội. Năm 1990, ông chính thức được bổ nhiệm làm Phó Thủ tướng Singapore và nắm giữ chức vụ này cho đến tháng 08/2003. Vào tháng 08/2004, ông tiếp tục nhậm chức Thủ tướng Singapore, kế nhiệm ông Ngô Tác Đống. Trong giai đoạn từ 2001 đến 2007, ông cũng từng nắm giữ chức vụ Bộ Tài chính của Singapore.
Ngoài ra, còn có một số điều thú vị không phải ai cũng biết về Thủ tướng Lý Hiển Long. Được biết, vào năm 1971, ông đã gia nhập Lực lượng Vũ trang Singapore và ở trong quân ngũ 13 năm. Ông về hưu với quân hàm Chuẩn tướng ở tuổi 32, trước khi đắc cử vào Quốc hội năm 1984.
Bên cạnh đó, ngoài việc giỏi Toán, ông còn là một lập trình viên chuyên nghiệp. Vào năm 2015, ông đã làm cư dân mạng nổi sóng khi chia sẻ trên trang Facebook cá nhân đoạn code do chính mình tự viết ra. Đặc biệt, nhắc đến Facebook, ông nổi tiếng là người có sở thích đăng tải những bức ảnh do ông tự chụp cùng với các lãnh đạo khác và người dân.
Thủ tướng Hoàng Tuần Tài
Ông Hoàng Tuần Tài sinh ngày 18/12/1972, ông tốt nghiệp Cử nhân tại Đại học Wisconsin-Madison và Thạc sĩ kinh tế tại Đại học Michigan-Ann Arbor ở Mỹ. Ông cũng đã có bằng tốt nghiệp về quản trị công của trường Harvard Kennedy. Sau đại học, ông bắt đầu sự nghiệp trong lĩnh vực dịch vụ công và lọt vào mắt xanh của PAP cầm quyền lâu đời.
Lần đầu tiên ông được bầu vào quốc hội là năm 2011 và nhanh chóng thăng tiến qua nhiều vị trí khác nhau. Sau đó, ông tiếp tục nắm giữ chức vụ giám đốc điều hành của cơ quan quản lý thị trường năng lượng, chủ tịch ngân hàng trung ương và là thư ký riêng của ông Lý Hiển Long.
Năm 2021, ông được bổ nhiệm làm bộ trưởng tài chính và năm 2022, ông được ông Lý Hiển Long đưa vào hàng ngũ người thừa kế chính thức. Vào ngày 15/05/2024, ông chính thức nhậm chức Thủ tướng Singapore, trở thành nhà lãnh đạo đầu tiên sau khi đất nước giành được độc lập vào năm 1965 và là người thứ hai không phải là thành viên trong gia đình họ Lý lên cầm quyền trong 6 thập kỷ qua.
Những vấn đề xoay quanh cuộc chuyển giao quyền lực lịch sử tại Singapore
Như vậy là chúng ta vừa tìm hiểu các đời Thủ tướng Singapore và biết được Tân Thủ tướng của đất nước này. Tuy nhiên, khi lên nắm quyền, Tân Thủ tướng Singapore sẽ phải đối mặt với những vấn đề gì? Cùng tìm hiểu ngay bên dưới.
Cải tổ Nội các của Singapore
Sau khi cuộc chuyển giao quyền lực lịch sử tại Singapore diễn ra tốt đẹp, Tân Thủ tướng Hoàng Tuần Tài sẽ tiếp tục kiêm nhiệm vị trí Bộ trưởng Tài chính. Cựu Thủ tướng Lý Hiển Long sẽ tham gia Nội các với tư cách là Bộ trưởng cấp cao, đồng thời là Chủ tịch Hội đồng Nghiên cứu, Đổi mới và Doanh nghiệp. Giữ chức Phó Thủ tướng Singapore sẽ là ông Heng Swee Keat.
Theo các chuyên gia phân tích, đây là một lựa chọn an toàn, đảm bảo tính kế thừa của Nội các trong bối cảnh Singapore hướng đến sự kiện cuộc Tổng tuyển cử được diễn ra chậm nhất vào tháng 11/2025. Lựa chọn này cũng cho thấy ông Hoàng Tuần Tài luôn ưu tiên sự ổn định và tính liên tục về chính trị, nhằm duy trì cầu nối giữa các nhà lãnh đạo thế hệ thứ ba và thứ tư của Singapore.
Những thuận lợi và áp lực đối với “thế hệ lãnh đạo thứ tư”
Qua các đời Thủ tướng Singapore, “đảo quốc sư tử” đã trở thành đất nước có nền kinh tế giàu nhất thế giới. Tuy nhiên, thuận lợi này sẽ khiến cho kinh tế của Singapore khó có thể kỳ vọng vào mức tăng trưởng theo cấp số nhân như trước đây.
Không những vậy, việc tăng trưởng kinh tế cũng đi kèm với những tác dụng phụ như tình trạng bất bình đẳng ngày càng gia tăng, giá cả trở nên đắt đỏ như giá nhà ở, chi phí sinh hoạt,… khiến cho cuộc sống của người dân trở nên khó khăn. Như vậy, chính phủ Singapore sẽ phải giải quyết những lo ngại về việc làm, chi phí sinh hoạt và đảm bảo vấn đề an sinh xã hội cho các gia đình, người cao tuổi.
Nhiệm vụ của Tân Thủ tướng là phải đạt được sự cân bằng giữa việc duy trì sức sống nền kinh tế của Singapore, nâng cao lòng tin và sự tín nhiệm của người dân. Đồng thời, ông cũng cần phải tiếp tục duy trì mối quan hệ về kinh tế và hợp tác an ninh với các cường quốc như Trung Quốc, Mỹ nhằm giữ vững lập trường không chọn phe phái như Cựu Thủ tướng Lý Hiển Long đã từng thực hiện.
☑️ Mời bạn xem thêm nhiều bài viết khác:
- Thủ tướng Singapore: Tiểu sử Lawrence Wong (Hoàng Tuần Tài)
- Tết ở Singapore: Thời gian, phong tục, món ăn, lễ hội
- Sách Hồi ký Lý Quang Diệu: The Singapore Story
- Lý Quang Diệu: Vị thủ tướng đầu tiên, tài ba Singapore
Hy vọng thông qua bài viết này, bạn sẽ biết thêm những thông tin hữu ích về các đời Thủ tướng Singapore và những vấn đề mà “đảo quốc sư tử” đang phải đối mặt. Tiếp tục theo dõi và đồng hành cùng Vietcham để khám phá những điều thú vị hơn nữa tại Singapore đang chờ đón, bạn nhé!
VietCham Blog